Een VZW oprichten begint met een goede voorbereiding: je legt de doelstelling vast, stelt statuten op en benoemt een bestuur. Maar je vereniging bestaat pas echt juridisch nadat de oprichtingsakte is neergelegd bij de ondernemingsrechtbank en bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Die publicatie is dus geen formaliteit achteraf, maar de stap die je VZW rechtspersoonlijkheid geeft. Hieronder lees je hoe je een VZW opricht en publiceert.
Snel antwoord: Om een VZW op te richten, stel je statuten op met minstens twee personen en benoem je een bestuur. De oprichtingsakte leg je neer bij de griffie van de bevoegde ondernemingsrechtbank. Vanaf die neerlegging verkrijgt de VZW rechtspersoonlijkheid. De statuten, de benoeming van de bestuurders en de vertegenwoordigingsbevoegdheid worden bekendgemaakt in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad, waardoor de akte tegenwerpbaar wordt aan derden.
Samenvatting in het kort
- Een VZW richt je op met minstens twee personen en met statuten.
- Voor een VZW volstaat in de regel een onderhandse oprichtingsakte.
- De oprichtingsakte wordt neergelegd bij de ondernemingsrechtbank.
- Vanaf de neerlegging verkrijgt de VZW rechtspersoonlijkheid.
- De statuten en de bestuurdersbenoeming worden bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad.
Wat heb je nodig om een VZW op te richten?
Een VZW (vereniging zonder winstoogmerk) is een rechtsvorm voor wie zich met meerdere personen wil inzetten voor een belangeloos doel, zonder de bedoeling om winst uit te keren aan de leden. Volgens het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) richt je een VZW op met minstens twee personen.
Om te starten heb je in hoofdzaak nodig:
- minstens twee oprichters;
- een duidelijk omschreven belangeloos doel en de activiteiten die je daarvoor wil ontwikkelen;
- statuten die aan de wettelijke vereisten voldoen;
- een bestuursorgaan dat de VZW zal besturen.
De oprichtingsakte en de statuten
De kern van je oprichting zijn de statuten. Voor een VZW volstaat in de regel een onderhandse oprichtingsakte. Een notariële akte is doorgaans niet verplicht, maar kan in bepaalde gevallen nodig zijn, bijvoorbeeld bij de inbreng van een onroerend goed.
De statuten bevatten een aantal verplichte vermeldingen die uit het WVV volgen, onder meer:
- de naam en het gewest van de maatschappelijke zetel;
- de precieze omschrijving van het belangeloos doel en van het voorwerp van de activiteiten;
- de voorwaarden voor toetreding en uittreding van de leden;
- de bevoegdheden en de werking van de algemene vergadering;
- de wijze van benoeming van de bestuurders en de duur van hun mandaat;
- de bestemming van het vermogen bij ontbinding.
Omdat een fout in de statuten later tot een statutenwijziging verplicht, is het de moeite waard om ze meteen zorgvuldig op te stellen. Wil je begrijpen wat een oprichtingsakte precies is, lees dan onze uitleg over de oprichtingsakte in het Belgisch Staatsblad.
Neerlegging bij de ondernemingsrechtbank
Zodra de statuten klaar zijn en het bestuur is benoemd, leg je de oprichtingsakte neer bij de griffie van de ondernemingsrechtbank van het rechtsgebied waar de zetel van de VZW ligt. Bij die neerlegging horen in de regel:
- de statuten van de VZW;
- de akte met de benoeming van de bestuurders;
- de gegevens van de personen die gemachtigd zijn om de VZW te vertegenwoordigen.
Vanaf de dag van de neerlegging van de oprichtingsakte verkrijgt de VZW rechtspersoonlijkheid. Vanaf dat moment kan de vereniging in eigen naam optreden, bijvoorbeeld om een rekening te openen of een contract te sluiten.
Bekendmaking in het Belgisch Staatsblad
Na de neerlegging worden de statuten, de benoeming van de bestuurders en de vertegenwoordigingsbevoegdheid bekendgemaakt in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad. Die bekendmaking maakt de oprichting tegenwerpbaar aan derden: iedereen kan de essentiële gegevens van je VZW officieel raadplegen.
Later moet je ook wijzigingen publiceren, zoals een statutenwijziging, een zetelwijziging of de benoeming en het ontslag van bestuurders. Zo blijft de openbare informatie over je VZW altijd correct. Een handig hulpmiddel daarbij zijn de gecoördineerde statuten, die de actuele versie van je statuten samenbrengen.
Ondernemingsnummer en KBO
Een VZW wordt ingeschreven in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en krijgt een ondernemingsnummer. Dat nummer identificeert je vereniging bij de overheid, de bank en in je administratie. De inschrijving gebeurt in het kader van de neerlegging en de registratie van de VZW.
Wat kost de oprichting van een VZW?
De kosten voor de oprichting bestaan uit de officiële Staatsbladkost voor de bekendmaking en een eventuele servicekost. De officiële tarieven kunnen worden aangepast. Op onze kostenpagina tonen we de servicekost en de officiële Staatsbladkost apart, zodat je vooraf weet wat je betaalt.
Je VZW online oprichten en publiceren
De publicatie van je VZW-oprichting kun je volledig online laten verlopen. Op onze pagina over VZW-publicaties vind je alles wat een vereniging moet publiceren, van de oprichting tot latere wijzigingen. Wij verzorgen de elektronische neerlegging bij de ondernemingsrechtbank, de doorsturing naar het Belgisch Staatsblad en de opvolging tot de bekendmaking verschijnt.
